Keelamandelen

KeelamandelenDe keelamandelen vormen samen met de neusamandel en de tongamandelen een ring van weefsel rond de ingang van het laagste gedeelte van de keelholte, daar waar zich ook de ingang van de luchtpijp bevindt. De neusamandel speelt op volwassen leeftijd eigenlijk geen rol van betekenis meer. Van de funktie van de keel- en tongamandelen op volwassen leeftijd is maar weinig bekend. Op de kinderleeftijd hebben de amandelen een functie in het afweersysteem van de mens.

De keelamandel heeft een oppervlak waarin zich diepe uitstulpingen bevinden, de zogenoemde crypten. Deze crypten kunnen materiaal bevatten. Bacteriën kunnen zich in deze crypten vestigen en overleven, gebruikmakend van dit materiaal. Een ontsteking kan het gevolg zijn. We spreken dan van een tonsillitis, wat gepaard gaat met pijn in de keel, problemen met slikken en/of koorts. Antibiotica is dan de aangewezen behandeling.

In sommige gevallen kan een tonsillitis leiden tot serieuze complicaties. Zo kan tussen de amandel en de wand van de keel een met pus gevulde holte of buil (peritonsillair abces) ontstaan, hetgeen onbehandeld tot ernstige situaties kan leiden. Als zich regelmatig een tonsillitis voordoet, komt dat omdat de crypten een goede voedingsbron zijn voor de bacteriën. Het is dan raadzaam om de voedingsbron, in dit geval de amandel, te verwijderen.

Lees meer over ”keelamandelen” op gezondheidsplein.nl

Meer informatie voor volwassenen

Aanleiding voor een tonsillectomie
De keelamandelen hebben een onregelmatig oppervlak. De diepte holtes in dit oppervlak worden ‘crypten’ genoemd. Deze crypten kunnen materiaal bevatten dat ook wel ‘amandelstenen’ wordt genoemd. Vaak zijn die zichtbaar als kleine witte propjes. De amandelstenen kunnen soms de oorzaak zijn van een vieze geur uit de mond.

Soms zijn de keel- en neusamandelen zo groot dat het snurkklachten kan veroorzaken en soms zelfs obstructief slaapapneusyndroom (stokken van de ademhaling tijdens de slaap). Door bacteriën of een virus kunnen de amandelen ontstoken raken. Zo’n keelamandelontsteking wordt een tonsillitis genoemd. Dit gaat gepaard met pijn in de keel, problemen met slikken en/of koorts. In sommige gevallen kan een tonsillitis zich uitbreiden tot een abces. Het abces is een met pus gevulde holte tussen de keelamandel en de wand van de keel (peritonsillair abces). Als dit onbehandeld blijft kan dat leiden tot ernstige situaties. 

Doel operatie
Het kan zijn dat de bovenstaande problemen het best behandeld kunnen worden door de keelamandelen te verwijderen. De operatie wordt ook wel een tonsillectomie genoemd (tonsil = keelamandel, ectomie = verwijderen). 
De operatie
De operatie vindt plaats in onze vestiging in Hilversum. Voor de operatie zult u onder volledige narcose worden gebracht, zodat u van de ingreep niets zult merken. De operatie zelf duurt ongeveer 30 minuten. Door een kleine snede te maken kan de amandel worden losgemaakt uit de holte waarin hij zich bevindt. Eventuele bloedende vaatjes worden vervolgens dichtgebrand. Na de operatie zult u naar de uitslaapzaal gebracht worden om rustig bij te komen van de narcose. 
Na de operatie
Pijn en koorts na de operatie

Na de operatie is er sprake van open wonden in de keel, die pijnklachten geven. U heeft hiervoor recepten voor pijnstillers meegekregen (paracetamol, diclofenac én zo nodig tramadol).

Wij adviseren u de paracetamol en diclofenac op gezette tijden en tegelijk in te nemen. Mocht dit onvoldoende pijnstilling geven kunt u daarnaast ook de tramadol innemen.

LET OP: Het is niet toegestaan om pijnstillers te nemen/geven waar aspirine in zit (zoals Aspirine of Chefarine-4 of APC), omdat deze medicijnen de kans op een nabloeding kunnen vergroten.

Achter in de neus of keel zitten wondjes die nog pijnlijk kunnen zijn, met name bij praten en slikken. Ook kan er na de operatie uitstralende pijn naar de oren ontstaan. 

Na 5-7 dagen na de ingreep kan de pijn opeens toenemen en kan zich koorts tot 39 graden ontwikkelen. Dit is normaal. Het lichaam gaat nu nieuw slijmvlies aanmaken, waarbij allerlei ontstekingsfactoren zorgen voor extra pijn. Dit is vaak de laatste hobbel, waarna er snel herstel zal optreden.

Indien de koorts oploopt tot boven de 39 graden, kunt u contact opnemen met de kliniek.

Nabloeding

Het kan zijn dat er thuis enkele dagen na de ingreep helder rood bloed wordt opgegeven. Dit kan komen door het schrapen van de keel (probeer dit te beperken) of korstjes die in de keel loskomen. Dit kan tot 2 weken na de ingreep voorkomen.

U kunt dan het best een ijskraag in de hals leggen en de keel spoelen met ijswater. In de regel zal het bloeden binnen 30 minuten stoppen. 

Indien het bloeden na 30 minuten niet is gestopt of als er sprake is van veel bloedverlies, dan kunt u contact opnemen met de kliniek.

Beslag in de keel

Op de plek waar de keelamandelen hebben gezeten, ontstaat een wit/grijze of soms gelige kleur (beslag). Tevens kan er een vieze geur uit de mond komen. Dit is volledig normaal; er is dan GEEN sprake van een ontsteking.

Drinken

Het is belangrijk dat er na de operatie en thuis genoeg en koud wordt gedronken (en dus geslikt). Hiermee wordt voorkomen dat de keel uitdroogt en stolsels ontstaan op de plaats waar de amandelen hebben gezeten. Het beste is om ook ’s nachts een paar keer te drinken. Een waterijsje is een prima koud middel om de keel vochtig te houden.

Het is beter geen melkproducten of koolzuurhoudende (‘bubbelende’) dranken te gebruiken.

Eten

Wij adviseren de eerste dagen het voedsel zacht en koel of lauw te houden, bijvoorbeeld vla, appelmoes, brood zonder korstjes, afgekoelde babyvoeding of afgekoelde voeding die door een staafmixer of blender zacht is gemaakt. 

In de loop van de dagen kunt u het dieet uitbreiden, maar scherpe of harde voedselproducten kunt u beter vermijden.

Ontlasting

De ontlasting kan donkergekleurd tot zwart zijn. Dit wordt veroorzaakt door het inslikken van bloed tijdens de operatie en is niets om u zorgen over te maken.

Rust

Er is geen strikte (bed)rust nodig. Uiteraard is na de operatie wel meer behoefte aan rust.

Afhankelijk van hoe het gaat, worden de dagelijkse zaken over het algemeen na 1 week weer opgepakt.

Complicaties
Elke operatie heeft een kans op complicaties. De kans op complicaties bij het verwijderen van amandelen is echter klein. Er kan een nabloeding optreden, maar dit gebeurt slechts in 1-5 % van de gevallen. Na de ingreep kan de smaak en de stem tijdelijk anders zijn. Dit verdwijnt in de loop van de weken/maanden vanzelf. Tevens is er een zeer kleine kans op het beschadigen van de tanden en/of lippen. 
Nazorg en bereikbaarheid

Niet-acute vragen

  • Telefonisch: u kunt ons tijdens werkdagen bereiken op het algemene nummer van de locatie die u bezoekt. Op onze website www.vanlinschotenspecialisten.nl vindt u een overzicht van alle telefoonnummers per locatie.
  • Per e-mail: u kunt altijd een mail sturen naar balie@vanlinschotenspecialisten.nl. Nadat wij uw mail hebben ontvangen, reageren wij op werkdagen binnen één dag.

Acute vragen 

  • Tijdens werkdagen: u kunt ons bereiken op het algemene nummer van de locatie die u bezoekt. Op onze site www.vanlinschotenspecialisten.nl vindt u een overzicht van alle telefoonnummers per locatie.
  • Buiten werkdagen: u neemt telefonisch contact op via het telefoonnummer dat u bij uw ontslagpapieren hebt meegekregen.

Tot slot
Uiteraard is de medische situatie van iedere patiënt uniek. Het kan zijn dat om bepaalde redenen afgeweken wordt van wat in de folder staat.
Vragen
Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. 

Meer informatie voor kinderen

Anatomie
De keelamandelen vormen samen met de neusamandel en de tongamandelen een ring van weefsel aan de achterzijde van de neus-keelholte. Deze ring van amandelen maakt onderdeel uit van het lymfeklier (afweer) systeem. Op kinderleeftijd hebben de amandelen een functie in het afweersysteem van de mens. Op volwassen leeftijd speelt de neusamandel eigenlijk geen rol van betekenis meer. Over de functie van de keel- en tongamandelen op volwassen leeftijd is maar weinig bekend. Het eventueel verwijderen van de amandelen heeft echter geen merkbare gevolgen op het afweer. De amandelen vormen slechts een klein gedeelte van de afweer systeem. 
Aanleiding voor een adenotonsillectomie
Soms zijn de keel- en neusamandelen zo groot dat het snurkklachten kan veroorzaken en soms zelfs obstructief slaapapneusyndroom (stokken van de ademhaling tijdens de slaap). Door bacteriën of een virus kunnen de amandelen ontstoken raken. Zo’n keelamandelontsteking wordt een tonsillitis genoemd. Dit gaat gepaard met pijn in de keel, problemen met slikken en/of koorts. In zeer zeldzame gevallen kan een tonsillitis zich uitbreiden tot een abces.

Het abces is een met pus gevulde holte tussen de keelamandel en de wand van de keel (peritonsillair abces). Als dit onbehandeld blijft kan dat leiden tot ernstige situaties. In diverse literatuur wordt aangehaald dat bij niet opereren de uitkomsten bij milde klachten gelijk zijn ten opzichte van een kind dat wel wordt geopereerd. In de literatuur wordt ook melding gedaan van ‘spontaan herstel’ bij een langere wachttijd (> 9 maanden). Bij 7 of meer tonsillitiden is een ATE wel zinvol en ook bij klachten van obstructieve apneus is een ATE de eerste keuze van behandeling (bron: Transparantiekalender-MSZ-verslagjaar-2019).

Doel operatie
Het kan zijn dat de bovenstaande problemen het best behandeld kunnen worden door de neus- en keelamandelen te verwijderen. Snurken is hiervoor geen indicatie. De operatie wordt ook wel een adenotonsillectomie genoemd (adenoid = neusamandel, tonsil = keelamandel, ectomie = verwijderen). 
De operatie
De operatie vindt plaats in onze vestiging in Hilversum. Voor de operatie zal uw kind onder volledige narcose worden gebracht, zodat het van de ingreep niets zal merken. De operatie zelf duurt ongeveer 30 minuten. Door een kleine snede te maken kan de amandel worden losgemaakt uit de holte waarin hij zich bevindt. Eventuele bloedende vaatjes worden vervolgens dichtgebrand. Na de operatie wordt uw kind naar de uitslaapzaal gebracht om rustig bij te komen van de narcose. 
Na de operatie

Pijn en koorts na de operatie

Na de operatie is er sprake van open wonden in de keel, die pijnklachten geven. U heeft hiervoor recepten voor pijnstillers meegekregen (paracetamol en diclofenac).

Wij adviseren u de paracetamol en diclofenac op gezette tijden en tegelijk te geven, ook al klaagt uw kind niet over pijn.

LET OP: Het is niet toegestaan om pijnstillers te nemen/geven waar aspirine in zit (zoals Aspirine of Chefarine-4 of APC), omdat deze medicijnen de kans op een nabloeding kunnen vergroten.

Achter in de neus of keel zitten wondjes die nog pijnlijk kunnen zijn, met name bij praten en slikken. Ook kan er na de operatie uitstralende pijn naar de oren ontstaan. 

Na 5-7 dagen na de ingreep kan de pijn opeens toenemen en kan zich koorts tot 39 graden ontwikkelen. Dit is normaal. Het lichaam gaat nu nieuw slijmvlies aanmaken, waarbij allerlei ontstekingsfactoren zorgen voor extra pijn. Dit is vaak de laatste hobbel, waarna er snel herstel zal optreden.

Indien de koorts oploopt tot boven de 39 graden, kunt u contact opnemen met de kliniek.

Nabloeding

Het kan zijn dat er thuis enkele dagen na de ingreep helder rood bloed wordt opgegeven. Dit kan komen door het schrapen van de keel (probeer dit te beperken) of korstjes die in de keel loskomen. Dit kan tot 2 weken na de ingreep voorkomen.

U kunt dan het best een ijskraag in de hals leggen en de keel spoelen met ijswater. In de regel zal het bloeden binnen 30 minuten stoppen. 

Indien het bloeden na 30 minuten niet is gestopt of als er sprake is van veel bloedverlies, dan kunt u contact opnemen met de kliniek.

Beslag in de keel

Op de plek waar de keelamandelen hebben gezeten, ontstaat een wit/grijze of soms gelige kleur (beslag). Tevens kan er een vieze geur uit de mond komen. Dit is volledig normaal; er is dan GEEN sprake van een ontsteking.

Drinken

Het is belangrijk dat er na de operatie en thuis genoeg en koud wordt gedronken (en dus geslikt). Hiermee wordt voorkomen dat de keel uitdroogt en stolsels ontstaan op de plaats waar de amandelen hebben gezeten. Het beste is om ook ’s nachts een paar keer te drinken. Een waterijsje is een prima koud middel om de keel vochtig te houden.

Het is beter geen melkproducten of koolzuurhoudende (‘bubbelende’) dranken te gebruiken.

Eten

Wij adviseren de eerste dagen het voedsel zacht en koel of lauw te houden, bijvoorbeeld vla, appelmoes, brood zonder korstjes, afgekoelde babyvoeding of afgekoelde voeding die door een staafmixer of blender zacht is gemaakt. 

In de loop van de dagen kunt u het dieet uitbreiden, maar scherpe of harde voedselproducten kunt u beter vermijden.

Ontlasting

De ontlasting kan donkergekleurd tot zwart zijn. Dit wordt veroorzaakt door het inslikken van bloed tijdens de operatie en is niets om u zorgen over te maken.

Rust

Er is geen strikte (bed)rust nodig. Uiteraard is na de operatie wel meer behoefte aan rust.

Afhankelijk van hoe het gaat, worden de dagelijkse zaken over het algemeen na 1 week weer opgepakt. 

Complicaties
Elke operatie heeft een kans op complicaties. De kans op complicaties bij het verwijderen van amandelen is echter klein. Er kan een nabloeding optreden, maar dit gebeurt slechts in 1-5 % van de gevallen. Na de operatie kan er tijdelijk sprake zijn van ‘open neusspraak’ en soms met drinken vloeistof uit de neus komen. Dit herstelt zich in principe vanzelf. Tevens is er een zeer kleine kans op het beschadigen van de tanden en/of lippen.
Extra informatie
Voor de meeste kinderen is het verwijderen van keel- en neusamandelen een ingrijpende gebeurtenis. Zij kunnen naar aanleiding van de operatie angstig zijn. Daardoor kunnen zij zich ongewoon gedragen: soms dromen ze ‘eng’, maar ook kunnen ze agressief of juist heel aanhankelijk zijn. Ieder kind verwerkt de operatie en de ziekenhuisopname op zijn eigen manier.
Nazorg en bereikbaarheid

Niet-acute vragen

  • Telefonisch: u kunt ons tijdens werkdagen bereiken op het algemene nummer van de locatie die u bezoekt. Op onze website www.vanlinschotenspecialisten.nl vindt u een overzicht van alle telefoonnummers per locatie.
  • Per e-mail: u kunt altijd een mail sturen naar balie@vanlinschotenspecialisten.nl. Nadat wij uw mail hebben ontvangen, reageren wij op werkdagen binnen één dag.

Acute vragen 

  • Tijdens werkdagen: u kunt ons bereiken op het algemene nummer van de locatie die u bezoekt. Op onze site www.vanlinschotenspecialisten.nl vindt u een overzicht van alle telefoonnummers per locatie.
  • Buiten werkdagen: u neemt telefonisch contact op via het telefoonnummer dat u bij uw ontslagpapieren hebt meegekregen.

Tot slot
Uiteraard is de medische situatie van iedere patiënt uniek. Het kan zijn dat om bepaalde redenen afgeweken wordt van wat in de folder staat.
Vragen
Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. 

Behandelende specialist(en)

Afspraak inplannen